ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΜΗΝΙΑΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΥΕΤΟ (ΒΡΟΧΕΣ)

Ο φετινός ημερολογιακός (Δεκέμβρης-Ιανουάριος-Φεβρουάριος) χειμώνας δεν αποτέλεσε εξαίρεση στον κανόνα που έχει θέσει η κλιματική αλλαγή, δηλαδή τις υψηλότερες θερμοκρασίες από τα κανονικά επίπεδα.

Πιο συγκεκριμένα, o Δεκέμβριος ήταν πολύ θερμός σε σχέση με τα κλιματικά δεδομένα για όλη την Ελλάδα, αφού η θερμοκρασιακή απόκλιση από το μέσο όρο της τριακονταετίας 1981-2010 ήταν στους +2οC με +3oC, με τη βόρεια Ελλάδα να αγγίζει τους +4oC. Η τόσο μεγάλη θερμοκρασιακή απόκλιση οφείλεται στη σχεδόν καθολική επικράτηση νοτιάδων στην περιοχή μας και συνεπώς την πλήρη απουσία βόρειων ανέμων που συνδέονται με δυνητικά ψυχρές αέριες μάζες από τη βόρεια και βορειοανατολική Ευρώπη. Οι νοτιάδες που οφείλονταν σε βαρομετρικά χαμηλά τα οποία δημιουργούνταν κατ’ εξακολούθηση στην κεντρική Μεσόγειο ειδικά το πρώτο μισό του μήνα, αλλά και τις τελευταίες μέρες του, είχαν ως αποτέλεσμα να παρατηρηθούν μεγάλα ύψη βροχής σε μεγάλο μέρος της χώρας και ειδικά στη Δυτική Ελλάδα. Επίσης, το διάστημα 15 Δεκεμβρίου έως τα Χριστούγεννα η χώρα μας επηρεαζόταν από αντικυκλωνικές συνθήκες με αποτέλεσμα την επικράτηση γενικά αίθριων συνθηκών και σχετικά υψηλών θερμοκρασιών για την εποχή.

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΚΗ ΑΠΟΚΛΙΣΗ ΤΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΟ ΟΡΟ 1981-2010 ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
ΥΕΤΙΚΗ ΑΠΟΚΛΙΣΗ ΤΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΟ ΟΡΟ 1981-2010 ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Ο Ιανουάριος ήταν ,επίσης, θερμός σε σχέση με τον κλιματικό μέσο όρο τους 1981-2010 για τη χώρα μας. Ειδικότερα, η θερμοκρασιακή απόκλιση από το συγκεκριμένο μέσο όρο ήταν περίπου +2οC, ενώ στη βορειοανατολική χώρα ξεπέρασε τους +3οC. Επιπλέον, όπως και ο Δεκέμβρης, ο Γενάρης είχε πολλές βροχές ειδικά στη Δυτική και Βόρεια Ελλάδα, αλλά και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Όμως, σε αντίθεση με τον πρώτο μήνα του χειμώνα στα ανατολικά ηπειρωτικά ο υετός κυμάνθηκε κοντά ή λίγο πιο κάτω από τα κανονικά(κλιματικός μέσος όρος) επίπεδα, ενώ στις Κυκλάδες και την Κρήτη ο Ιανουάριος ήταν ένας μήνας με λίγες βροχές. Η αιτία των υψηλών για την εποχή θερμοκρασιών αλλά και των σημαντικών διαφορών όσων αφορά τα ύψη υετού στις περιοχές που αναφέρθηκαν είναι η επικράτηση βαρομετρικών χαμηλών στην Κεντρική και Δυτική Μεσόγειο. Ειδικότερα, η συγκεκριμένη ατμοσφαιρική διάταξη επέφερε νοτιάδες στη χώρα μας, οι οποίοι με τη σειρά τους έδιναν άφθονες βροχές κυρίως στις περιοχές δυτικά της οροσειράς της Πίνδου και στη Δυτική Πελοπόννησο, αλλά και στη Βόρεια Ελλάδα και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου*. Σε αυτό το μοτίβο του καιρού υπήρξαν δύο διαλείμματα με ψυχρές εισβολές, η πρώτη ήταν η κακοκαιρία “Λέανδρος” (14-19 Ιανουαρίου) και η δεύτερη ήταν στο χρονικό διάστημα 26-28 Ιανουαρίου, στις οποίες σημειώθηκαν χιονοπτώσεις ακόμα και σε πεδινές περιοχές. Επίσης, είναι αξιοσημείωτο ότι στην κακοκαιρία που ονομάστηκε ‘Λέανδρος’ υπήρξε χιονόστρωση περίπου στο 30% της επικράτειας.

* Ο λόγος που εμφανίζεται ο συγκεκριμένος καιρός (καιρός τύπου Π) είναι η δημιουργία ενός ψυχρού μετώπου, το οποίο κινείται από τα δυτικά προς τα ανατολικά και συνήθως δίνει βροχές και καταιγίδες στη Δυτική Ελλάδα (συμβάλλει η αστάθεια στο Ιόνιο πέλαγος) , ενώ όταν διασχίσει την οροσειρά της Πίνδου χάνει τα χαρακτηριστικά του (διαφορά θερμοκρασίας και υγρασία στα κατώτερα στρώματα), οπότε και στην ανατολική ηπειρωτική χώρα οι βροχές είναι λιγότερες. Όμως, όταν περάσει στο Αιγαίο “απορροφά” θερμότητα και υγρασία με συνέπεια να σημειώνονται εκ νέου βροχές στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΚΗ ΑΠΟΚΛΙΣΗ ΤΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΟ ΟΡΟ 1981-2010 ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
ΥΕΤΙΚΗ ΑΠΟΚΛΙΣΗ ΤΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΟ ΟΡΟ 1981-2010 ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Ο Φεβρουάριος δεν αποτέλεσε εξαίρεση στον φετινό χειμώνα, αφού και αυτός κυμάνθηκε πάνω από τον κλιματικό μέσο όρο (1981-20210), αν και ήταν ο λιγότερο θερμός από τους 3 μήνες του χειμώνα. Πιο συγκεκριμένα, η θερμοκρασιακή απόκλιση στις μεγαλύτερο κομμάτι της χώρας ήταν περίπου στους +1 με +2oC. Επιπρόσθετα, όσον αφορά τον υετό, αυτός κυμάνθηκε κάτω από τον μέσο όρο σχεδόν σε ολόκληρη την Ελλάδα εκτός από τα βορειοδυτικά τμήματα της, οπού εκεί η απόκλιση ήταν πολύ θετική. Η αιτία των υψηλών θερμοκρασιών αλλά και της σχετικής ανομβρίας ήταν το γεγονός ότι τα βαρομετρικά χαμηλά που επηρέαζαν τη χώρα μας κινούνταν γρήγορα από την Αδριατική θάλασσα ανατολικά και ουσιαστικά πέρναγαν βόρεια της χώρας μας. Ένας επιπλέον λόγος ήταν ότι η χώρα μας το Νοέμβριο επηρεάστηκε για πολλές μέρες από αντικυκλωνικές συνθήκες ειδικά μετά το δεύτερο δεκαήμερο του μήνα. Παρ’ όλα αυτά ο Φεβρουάριος θα μείνει στην μετεωρολογική ιστορία για τη χώρα μας λόγω της κακοκαιρίας ‘Μήδεια’, η οποία έπληξε τη χώρα. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο που αφορά την εν λόγω κακοκαιρία , εκτός του γεγονότος ότι οι περισσότερες περιοχές της Αττικής δέχτηκαν μεγάλες ποσότητες χιονιού, είναι ότι η χιονοκάλυψη στη χώρα μας έφτασε το 70% του συνόλου της επικράτειας.

Συμπερασματικά, ο χειμώνας μπορεί να χαρακτηριστεί ιδιαίτερα θερμός για τη χώρα μας, αφού και οι 3 μήνες ήταν για το σύνολο της χώρας πιο θερμοί από τα κανονικά επίπεδα. Επίσης ο χειμώνας μπορεί να χαρακτηριστεί υετοφόρος ιδιαίτερα για τη Δυτική και Βορειοδυτική Ελλάδα, παρά τον σχετικά άνομβρο Φεβρουάριο.

Παρακάτω παρατίθενται δύο διαγράμματα όσον αφορά τη θερμοκρασία και τη θερμοκρασιακή απόκλιση των χειμώνων από το 2009-2010 μέχρι το 2020-2021 στο Γκάζι. Ο μέσος όρος της θερμοκρασίας είναι με βάση τα στοιχεί του μετεωρολογικού σταθμού στο Θησείο.

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ

Καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα όπως φαίνεται στις εικόνες 1 και 2, ο δείκτης ταλάντωσης του Βόρειου Ατλαντικού και ο δείκτης της Αρκτικής ταλάντωσης κινήθηκε σε ουδέτερες και κυρίως αρνητικές τιμές. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι στο Βόρειο Ατλαντικό και τον Βόρειο Πόλο επικρατούσαν εν γένει υψηλές πιέσεις (υψηλά γεωδυναμικά ύψη στα 500hpa).

Ειδικότερα, στην περιοχή της Ευρώπης τον πρώτο μήνα του χειμώνα, ο αντικυκλώνας των Αζόρων υψωνόταν ανά διαστήματα σε βορειότερα γεωγραφικά πλάτη και ειδικά προς τη Γροιλανδία και την Ισλανδία με αποτέλεσμα τη δημιουργία σκαφών χαμηλών γεωδυναμικών υψών προς την περιοχή της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης. Επιπλέον, λίγο μετά τα μέσα του μήνα, οι δύο δείκτες έγιναν πιο ουδέτεροι, ενώ ο ΝΑΟ έγινε θετικός και η κυκλοφορία έγινε ζωνική αλλά για μικρό χρονικό διάστημα. Η συγκεκριμένη ατμοσφαιρική κυκλοφορία είχε ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη βαρομετρικών χαμηλών στη Μεσόγειο, τα οποία πολλές φορές επηρέαζαν την περιοχή μας δίνοντας αρκετές βροχές, αλλά και την επικράτηση νοτιάδων (πλήρη απουσία βοριάδων) που ανέβαζαν συχνά τον υδράργυρο σε τιμές πολύ πάνω από τα κλιματικά δεδομένα.

Τον Ιανουάριο συνέβησαν δυο σημαντικά ατμοσφαιρικά γεγονότα: Αιφνίδια Στρατοφαιρική Θέρμανση(ΑΣΘ) και η εδραίωση και ενίσχυση του Σιβηρικού αντικυκλώνα (τα τελευταία αρκετά χρόνια είναι πολύ πιο ακριβοθώρητος και αδύναμος). Η Αιφνίδια Στρατοσφαιρική Θέρμανση συντελέστηκε προς τος πρώτο δεκαήμερο του Γενάρη και ήταν ισχυρή, αφού οι άνεμοι στην πολική στρατόσφαιρα στράφηκαν σε ανατολικούς(το σύνηθες είναι δυτικοί). Το αποτέλεσμα της ΑΣΘ αποτυπώνεται στην τροπόσφαιρα (όχι πάντα) μετά από μερικές εβδομάδες και έχει ως αποτέλεσμα την αποδιοργάνωση του πολικού στρόβιλου (μεσημβρινή κυκλοφορία). Επιπλέον, η σημαντική ενίσχυση και δυτική επέκταση του Σιβηρικού αντικυκλώνα είχε ως αποτέλεσμα τη μεταφορά πολύ ψυχρών αερίων μαζών στην περιοχή της Ρωσίας και της Βορειοανατολικής Ευρώπης. Αυτή η μεταφορά ψύχους συνέβαλε και στη διατήρηση και την ενίσχυση του ψύχους στην κακοκαιρία “Λέανδρος”, οπότε και συνυπήρξε και η άνοδος του αντικυκλώνα των Αζορών προς τη Δυτική-βορειοδυτική Ευρώπη. Μετά το Λέανδρο η ατμοσφαιρική κυκλοφορία έγινε ημιζωνική με αρκετά χαμηλά, αλλά και έναν αυλώνα (όχι μεγάλου μήκους πάντως) να επηρεάζουν τη χώρα μας από τα δυτικά.

Ο Φεβρουάριος χωρίστηκε στα δύο, όσον αφορά την ατμοσφαιρική κυκλοφορία, αφού στο πρώτο μισό ο πολικός στρόβιλος στην τροπόσφαιρα ήταν πλήρως αποδιοργανωμένος (από την επιρροή της ΑΣΘ), ενώ στο δεύτερο μισό ενισχύθηκε σημαντικά. Έτσι, τις πρώτες ημέρες του Φλεβάρη ο ημιμόνιμος αντικυκλώνας των Αζόρων έβρισκε αρχικά πρόσφορο έδαφος στο βόρειο-βορειοδυτικό Ατλαντικό με αποτέλεσμα την επικράτηση νοτιάδων και σχετικά καλών καιρικών συνθηκών στη χώρα μας (εκτός κυρίως από τη Δυτική-Βορειοδυτική Ελλάδα). Όμως, στις αρχές του δεύτερου δεκαημέρου “επετράπη” η άνοδος του αντικυκλώνα των Αζόρων σε ανατολικότερα μεγάλα γεωγραφικά πλάτη αυτή τη φορά (Σκανδιναβία), με αποτέλεσμα τη δημιουργία σκάφης (μεγάλου μήκους) που επηρέασε τη χώρα μας και έδωσε σημαντικές χιονοπτώσεις στο μεγαλύτερο κομμάτι της χώρας. Στη συνέχεια η χώρα μας βρέθηκε στις ανατολικές παρυφές Ωμέγα εμποδιστή, οπότε και επηρεαζόταν άλλοτε από σχετικά καλές καιρικές συνθήκες και άλλοτε με ενισχυμένους βοριάδες και ασθενικές ψυχρές εισβολές στα ανατολικά τμήματα της.

ΕΙΚΟΝΑ 1
ΕΙΚΟΝΑ 2
ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΑΝΑΤΟΛΙΚΩΝ ΑΝΕΜΩΝ ΣΤΙΣ 5/1 ΣΤΗ ΣΤΡΑΤΟΣΦΑΙΡΑ-ΕΝΔΕΙΞΗ ΙΣΧΥΡΗΣ ΑΣΘ
ΖΩΝΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ ΣΤΗ ΣΤΡΑΤΟΣΦΑΙΡΑ
ΕΠΙΡΡΟΗ ΑΣΘ ΣΤΗΝ ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ
ΙΣΧΥΡΟΣ ΣΙΒΗΡΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΥΚΛΩΝΑΣ

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *