Πολλές φορές γίνεται λόγος για τα πολλά εκατοστά χιονιού που πέφτουν σε περιοχές της ανατολικής ηπειρωτικής χώρας και ειδικότερα στην Εύβοια την Βοιωτία και την Βόρεια-Βορειοδυτική και Βορειοανατολική Αττική, αλλά και την ημιορεινή και ορεινή Κρήτη αφού πολλά χωριά μένουν αποκλεισμένα και χωρίς ρεύμα (κυρίως στην Εύβοια). Όμως ποιος είναι ο λόγος που πέφτουν τόσο μεγάλες ποσότητες χιονιού σε μια τόσο μικρή γεωγραφική περιοχή? Αυτό θα μελετήσουμε στο παρόν άρθρο.

Πρώτον πρέπει να αναφέρουμε ότι η μεγάλη πλειοψηφία των χιονιάδων στην Ελλάδα έρχονται από τα βόρεια βορειοανατολικά της χώρας. Πιο συγκεκριμένα, σκάφες μεγάλου μήκους, υποστηριζόμενες από τον πολικό αεροχείμαρρο κατέρχονται από περιοχές της Σκανδιναβίας και της Ρωσίας προς την περιοχής μας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα είτε τη δημιουργία βαρομετρικού χαμηλού στο νοτιοανατολικό Αιγαίο είτε τη δημιουργία βαρομετρικού χαμηλού στο νότιο Ιόνιο. Εμείς θα μελετήσουμε τη δημιουργία βαρομετρικού χαμηλού στο Νοτιοανατολικό Αιγαίο.

Η δημιουργία βαρομετρικού χαμηλού στο Αιγαίο έχει ως αποτέλεσμα την ενίσχυση των βορειοανατολικών ανέμων στο Βόρειο και Κεντρικό Αιγαίο. Όμως είναι γνωστό ότι η κυρίως μεταφορά θετικού στροβιλισμού και συνεπώς ο υετός βρίσκεται κατά κόρον δυτικά-βορειοδυτικά της σκάφης. Επιπλέον, οι μετωπικές υφέσεις που επικουρούν το βαρομετρικό χαμηλό σε τέτοιες διατάξεις βρίσκονται απομακρυσμένες από την ανατολική ηπειρωτική Ελλάδα (συνήθως θερμό μέτωπο στην Τουρκία ψυχρό νότια της Κρήτης και ορισμένες φορές συνεσφιγμένο στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και τις Κυκλάδες). Επομένως, στην περιοχή των ανατολικών προσήνεμων απουσιάζει ουσιαστικά δυναμικό αίτιο που να μπορεί να δώσει φαινόμενα.

Οι λόγοι που υπάρχουν φαινόμενα και πολλές φορές ισχυρά στις περιοχές που αναφέραμε προηγουμένως είναι 2 κυρίως. Πρώτον, η παρουσία του Αιγαίου βόρεια βορειοανατολικά αυτών των περιοχών (γι’ αυτό λέγονται και ανατολικά προσήνεμα). Πιο συγκεκριμένα, οι ενισχυμένοι βορειοανατολικοί άνεμοι που πνέουν σε αυτού του είδους τις κακοκαιρίες έχουν ως αποτέλεσμα την εξάτμιση των υδροσταγονιδίων (μεγάλη κινητική ενέργεια παράγει θερμότητα) της θάλασσας στο Αιγαίο και επομένως τον εμπλουτισμό της αέριας μάζας με υδρατμούς (αύξηση της σχετικής υγρασίας).

Επιπλέον, ο συνδυασμός των βορειοανατολικών ανέμων (στο Αιγαίο) με τον βαρδάρη (βορειοδυτικός άνεμος) που πνέει από την Κεντρική Μακεδονία δημιουργεί μια κύρια σύγκλιση μέσα στο Αιγαίο, η οποία οδηγεί στην συμπύκνωση των υδρατμών και την ανάπτυξη νεφώσεων. Επιπρόσθετα, δημιουργούνται δευτερεύουσες συγκλίσεις σε πολλές περιοχές μέσα στο Αιγαίο, αλλά και σε άλλες περιοχές (π.χ. Βόρειο Ευβοϊκό και Νότιο ευβοϊκό) λόγω μορφολογίας του εδάφους οι οποίες παράγουν και αυτές υετό (συζήτηση σε επόμενο άρθρο).

Όμως, όταν η ατμοσφαιρική διάταξη δεν υποστηρίζεται από σημαντική μεταφορά ψυχρών αερίων μαζών στη μέση και κατώτερη τροπόσφαιρα, το αποτέλεσμα είναι οι νεφώσεις και κυρίως ο υετός να επικεντρώνεται κυρίως γύρω από τους ορεινούς όγκους (Δίρφυς, Όχη, Πάρνηθα, Κιθαιρώνας, Πεντέλη και τα ορεινά της Κρήτης). Αντιθέτως, όταν είναι έντονη η ψυχρή μεταφορά σε μεγάλο πάχος της τροπόσφαιρας τότε ευνοείται δημιουργία νεφώσεων stratocumulus, δηλαδή η υπερπήδηση του οριακού στρώματος (αναστροφής-850hpa) με συνέπεια οι νεφώσεις να μην περιορίζονται γύρω από τους ορεινούς όγκους. Πιο συγκεκριμένα, η αστάθεια που δημιουργεί η μεγάλη διαφορά της θερμοκρασίας της θάλασσας με την θερμοκρασία μέχρι τα 850hpa (μέσα στο οριακό στρώμα), αλλά και η λανθάνουσα θερμότητα που εκλύεται από τη συμπύκνωση των υδρατμών στο Αιγαίο επιφέρουν λωρίδες νεφών stratocumulus σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου. Επιπλέον, πολλές φορές είναι υποβοηθητική η παρουσία μια δευτερεύουσας διαταραχής μικρού μήκους (shortwave trough) που φέρει ποσά θετικού στροβιλισμού (απόκλιση στα ανώτερα στρώματα-εξαναγκασμός ανύψωσης της αέριας μάζας) και δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες στην υπερπήδηση της αναστροφής στην κορυφή του οριακού στρώματος.

Τέλος, η μικρή διάτμηση των ανέμων (και στην ταχύτητα και στη διεύθυνση (Β-ΒΑ ή ΒΑ)) μέχρι την ισοβαρική στάθμη των 600-700hpa είναι σημαντική έτσι ώστε να μπορούν να οργανωθούν σωστά οι νεφώσεις που παράγονται στο Αιγαίο.

Αυτές ήταν οι συνθήκες που πληρούνταν και στην Μήδεια που μας πέρασε (για πολλές ώρες μάλιστα) και γι’ αυτό το λόγο οι χιονοπτώσεις στο μεγαλύτερο μέρος του νομού ήταν πυκνότατες.

Υ.Γ. Η χωρική κατανομή των συγκλίσεων παίζει καθοριστικό ρόλο και για την χωρική κατανομή των φαινομένων αφού αυτή μπορεί να διαφοροποιείται.

ΑΝΑΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΟΡΙΑΚΟΥ ΣΤΡΩΜΑΤΟΣ(PBL)-ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΟΡΕΙΝΟΥΣ ΟΓΚΟΥΣ
ΑΝΑΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΟΡΙΑΚΟΥ ΣΤΡΩΜΑΤΟΣ(PBL)-ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΟΡΕΙΝΟΥΣ ΟΓΚΟΥΣ
ΣΠΑΣΙΜΟ ΑΝΑΣΤΡΟΦΗΣ PBL-ΣΧΕΔΟΝ ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΔΙΑΤΜΗΣΗ ΕΝΕΡΟΓΠΟΙΗΣΗ AEGEAN EFFECT

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΣΤΡΟΒΙΛΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ (1) 19/2/2015
ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΣΤΡΟΒΙΛΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ (2) 19/2/2015

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *